Aplikacja o lęku

Lęk w ilustracjach

17 tematów · ilustracje objaśniające i ekrany aplikacji

Zrozum swój alarm

Stres, lęk i zamartwianie się

Jutro prezentacja

Nastolatek przed prezentacją w klasie
Stres
Reakcja na wymagające zadanie.
Lęk
Uczucie obawy.
Zamartwianie się
Wracanie myślami do tego, co może pójść źle.

W aplikacji

Jutro prezentacja. Co dzieje się już dziś?

Jutro prezentujesz projekt przed klasą. Wieczorem chcesz jeszcze przećwiczyć ostatni slajd. Potem kładziesz się do łóżka i wyobrażasz sobie, że zapominasz, co powiedzieć. Ta jedna sytuacja pomaga rozróżnić stres, lęk i zamartwianie się.

Stres
Reakcja na wymagające zadanie. Masz mało czasu, a slajd wymaga poprawek. Czujesz napięcie i mobilizujesz się, żeby dokończyć prezentację.

Zrozum swój alarm

Pytania „Czy to o mnie?”

Czy to o mnie?

Osoba z kartką w klasie przed prezentacją
Obawa przed prezentacją
Przykładowe pytanie

Czy przed trudniejszą sytuacją często wyobrażasz sobie, że coś pójdzie źle?

W aplikacji

Jak skorzystać z przykładu?

Pomyśl o ostatnich dwóch tygodniach i wybierz „Tak” lub „Nie”. Pytanie pomaga zauważyć, o czym możesz chcieć porozmawiać z psychologiem.

Wróć do pytania ↑

Zrozum swój alarm

Po co mi lęk?

Jak działa lęk?

Sytuacja
Nauczyciel prosi mnie o odpowiedź przy tablicy.
Myśl lękowa
„Na pewno się zatnę i wszyscy będą się ze mnie śmiać”.
Emocja
Czuję lęk, że pomylę się przy całej klasie.
Doznania fizjologiczne
Serce bije szybciej, dłonie się pocą, czuję ścisk w brzuchu.
Zachowanie
Mówię „Nie wiem”, choć znam część odpowiedzi.

W aplikacji

Mój alarm

Po co mi lęk?

Kiedy Twój układ nerwowy wyłapie możliwe zagrożenie, ciało może zareagować w ułamku chwili. Serce przyspiesza, mięśnie się napinają i łatwiej skupić uwagę na tym, co może Ci grozić. Ta zdolność pomagała ludziom przetrwać i nadal pomaga nam się chronić. Ten sam alarm może się włączyć, gdy wyobrażasz sobie, co złego mogłoby się stać.

Lęk ma ważne zadanie

Może zwrócić Twoją uwagę na zagrożenie, pomóc zachować ostrożność i przygotować się do wyzwania. Jest częścią naszego życia i może pojawiać się także wtedy, gdy dobrze sobie radzimy. Możesz uczyć się rozumieć ten sygnał i wybierać, jak na niego zareagujesz.

Jak działa lęk?

Zobacz schemat „Jak działa lęk?”

Zrozum swój alarm

Skąd bierze się napięcie?

Co mogło dołożyć napięcia?

  • Wcześniejsze doświadczenia
  • Temperament
  • Zmiany i niepewność
  • Presja i nadmiar zadań
  • Relacje i warunki życia
  • Za mało snu
  • Jedzenie i picie
  • Zdrowie i samopoczucie

W aplikacji

Skąd biorą się stres i zamartwianie?

Wyobraź sobie dwie prezentacje w tej samej klasie. Na pierwszą idziesz po spokojnym tygodniu. Przed drugą źle śpisz, masz kilka sprawdzianów i pamiętasz, że ostatnio ktoś Ci przerwał. Zadanie jest podobne, ale za drugim razem możesz poczuć większe napięcie i częściej myśleć „A co, jeśli znowu coś pójdzie źle?”.

Kilka rzeczy może działać naraz. Wybierz temat, żeby zobaczyć, jak może to wyglądać na co dzień.

Wcześniejsze doświadczenia

Jeśli ktoś Cię kiedyś wyśmiał podczas odpowiedzi, przed następną możesz szybciej spodziewać się podobnej reakcji. Gdy wyśmiewanie wciąż się zdarza, możesz powiedzieć o tym zaufanej osobie dorosłej i poprosić ją o pomoc.

Temperament

Jedna osoba chętnie od razu dołącza do nowej grupy, inna woli najpierw popatrzeć i oswoić się z sytuacją. Tę różnicę częściowo opisuje temperament, czyli typowy dla Ciebie sposób reagowania. Ostrożność może się przydawać, a z czasem możesz nabrać swobody w nowych sytuacjach.

Zmiany i niepewność

Nowa szkoła, przeprowadzka albo zmiana sytuacji w domu mogą rodzić wiele pytań naraz. Nawet przed zmianą, na którą czekasz, możesz zastanawiać się, czy odnajdziesz się w nowym miejscu i na kogo będziesz mieć tam oparcie.

Presja i nadmiar zadań

Gdy trzy sprawdziany wypadają w jednym tygodniu, łatwo wracać do myśli „Jak mam się ze wszystkim wyrobić?”. Presja może też dotyczyć tego, jak wyglądasz, czego oczekują inni albo czy pasujesz do grupy.

Relacje i warunki życia

Kłótnie w domu, wykluczanie, przemoc albo trudności finansowe w rodzinie mogą być źródłem stresu. Życzliwa osoba w domu, w szkole lub poza nią może pomóc Ci poczuć się bezpieczniej i znaleźć wsparcie.

Za mało snu

Po słabo przespanej nocy możesz czuć zmęczenie i mieć mniej siły na trudny dzień. Zależność działa w obie strony. Gdy wieczorem wracasz myślami do tego, co może wydarzyć się jutro, może Ci być trudniej zasnąć.

Jedzenie i picie

Gdy od kilku godzin nic nie jesz, głód może dokładać dyskomfort do trudnego dnia. Regularne, urozmaicone posiłki i picie wody wspierają codzienne samopoczucie. Jeśli stres wpływa na Twój apetyt albo trudno Ci regularnie jeść, możesz powiedzieć o tym zaufanej osobie dorosłej.

Zdrowie i samopoczucie

Ból, gorsze samopoczucie czy dłuższa choroba mogą oznaczać dodatkowe obowiązki i obawy. Jeśli stres często utrudnia Ci naukę, sen albo spotkania, możesz opowiedzieć zaufanej osobie dorosłej lub psychologowi, jak to wygląda u Ciebie.

Zrozum swój alarm

Sygnały z ciała

Gdzie czuję stres?

Pomyśl o jednej stresującej sytuacji. Co wtedy czujesz i gdzie?

Możesz zaznaczyć kilka miejsc.

W aplikacji

Gdzie czuję stres?

Przed sprawdzianem jednej osobie pocą się dłonie, drugą boli brzuch, a trzeciej drżą nogi. To częste reakcje fizjologiczne, czyli zmiany, które można odczuć w ciele. Układ nerwowy przygotowuje Cię do reakcji, dlatego może zmienić się rytm oddechu i bicia serca albo napięcie mięśni.

Wróć do mapy ciała ↑

Zrozum swój alarm

Napady paniki

Błędne koło paniki

  1. Doznanie
  2. Myśl o katastrofie
  3. Uwaga skupia się na ciele
  4. Lęk i objawy narastają

Wracamy do doznania.

Kiedy potrzebuję pomocy medycznej?

Zobacz też kartę na panikę w dalszej części PDF.

W aplikacji

Napady paniki i lęk napadowy

Napad paniki, nazywany też atakiem paniki, to nagła fala silnego lęku lub dyskomfortu. Objawy mogą narastać szybko, także bez wyraźnego zagrożenia, a potem stopniowo słabną. Gdy niespodziewane napady się powtarzają i pojawia się dłuższa obawa przed kolejnym napadem albo unikanie sytuacji, lekarz może ocenić, czy to lęk napadowy (zaburzenie paniczne).

Przejdź do karty „Co mogę sobie powiedzieć?”

Co mogę poczuć?

  • Drżenie mięśni, np. drżenie rąk lub nóg.
  • Szybkie albo mocne, gwałtowne bicie serca (kołatanie).
  • Uczucie duszności lub wrażenie, że trudno nabrać powietrza.

Przyjrzyj się myślom

Skala obaw 1–10

Jak mocno by mnie to martwiło?

Skala obaw 1–10
bardzo mała obawabardzo silna obawa

Przykładowe sytuacje

  • Odpowiedź przy tablicy
  • Brak odpowiedzi na wiadomość
  • Pierwszy trening w nowej grupie

W aplikacji

Jak mocno by mnie to martwiło?

Wyobraź sobie poniższe sytuacje. Oceń, jak silna byłaby Twoja obawa. Możesz ocenić tylko te sytuacje, które do Ciebie pasują.

1 oznacza bardzo małą obawę, a 10 bardzo silną.

Przyjrzyj się myślom

Góra lodowa obaw

Co może być pod wodą?

Góra lodowa widoczna nad i pod wodą
Nad wodą
„Boję się, że dostanę złą ocenę”

Pod wodą

  • Jak zareaguje klasa?
  • Co mogę poczuć?
  • Co się stanie w domu?
  • Co pomyśli nauczycielka?

W aplikacji

Czego właściwie się obawiam?

Pomyśl o obawie jak o górze lodowej. Nad wodą jest to, co łatwo nazwać: „Boję się złej oceny”. Pod wodą mogą kryć się kolejne obawy związane z tym, co ta ocena może dla Ciebie oznaczać. Sprawdź kilka możliwości. U każdej osoby mogą być inne. Czasem pierwsza odpowiedź wystarcza.

Nad wodą

„Boję się, że dostanę złą ocenę”

Pod wodą

Przyjrzyj się myślom

Jedna sytuacja, dwie interpretacje

Jedna sytuacja, dwie interpretacje

Nastolatki podczas spotkania
„Wciąż czuję trochę lęku, a obok niego ciekawość”.

Zaproszenie na spotkanie

Interpretacja lękowa
„Nikt się do mnie nie odezwie”. Odmawiam, choć chcę się spotkać.
Interpretacja bardziej wyważona
„Jeszcze nie wiem, jak będzie”. Piszę do znajomej osoby i pytam, czy możemy wejść razem.

W aplikacji

Moje myśli · Ćwiczenie CBT

Jedna sytuacja, dwie interpretacje

Te same sytuacje przydarzają się osobom, które często odczuwają lęk, i tym, które odczuwają go rzadziej. Każda z nich może inaczej pomyśleć o tym, co się stało albo co może się wydarzyć. Ta interpretacja może wpłynąć na to, co czuje i co robi. Ta sama osoba też może zinterpretować podobną sytuację inaczej w różnych dniach.

Zaproszenie na spotkanie

Dostajesz zaproszenie na spotkanie ze znajomymi. Masz ochotę iść. Zobacz, jak różne myśli o tym samym zaproszeniu mogą zmienić to, co czujesz i robisz.

Interpretacja lękowa

Myśl

„Nikt się do mnie nie odezwie. Będę tam stać samotnie i zrobi mi się głupio”.

Przyjrzyj się myślom

Myślenie zrównoważone

Opowiadam swoją historię na nowo

Jakie dowody wspierają tę myśl?
Na poprzednim spotkaniu przez kilka minut nikt do mnie nie podszedł.
Jakie dowody ją podważają?
Po chwili zagadała do mnie jedna osoba i chwilę rozmawialiśmy.
Myśl zrównoważona
„Na początku może być niezręcznie. Ostatnio po chwili udało mi się z kimś pogadać”.

W aplikacji

Moje myśli · Myślenie zrównoważone

Opowiadam swoją historię na nowo

Czasem pierwsza myśl pojawia się tak szybko, że brzmi jak pewnik. W myśleniu zrównoważonym sprawdzasz, co już wiesz, co dopiero przewidujesz i jak możesz sobie poradzić, jeśli coś okaże się trudne.

Przykład ze spotkania

Dostaję zaproszenie od znajomych. Chcę iść, ale martwię się, jak będzie.

  • Negatywna myśl

    „Nikt się do mnie nie odezwie. Będę stać samotnie i zrobi mi się głupio”. Czuję lęk i ścisk w brzuchu. Mam ochotę odmówić.

  • Jakie dowody wspierają tę myśl?

    Na poprzednim spotkaniu przez kilka minut nikt do mnie nie podszedł. To pokazuje, że początek bywa niezręczny.

Przejdź do „Teraz Twoja historia”

Przyjrzyj się myślom

Pułapki myślowe

11 pułapek myślowych

  • Katastrofizowanie
  • Myślenie czarno-białe
  • Negatywne przewidywanie przyszłości
  • Nadmierne uogólnianie
  • Etykietowanie
  • Czytanie w myślach
  • Uzasadnianie emocjonalne
  • Pomijanie pozytywów
  • Wyolbrzymianie i umniejszanie
  • Trzebologia
  • Personalizacja

W aplikacji

Moje myśli · Ćwiczenie CBT

11 pułapek myślowych

Pułapki myślowe, czyli zniekształcenia poznawcze, to schematy, które mogą pojawiać się automatycznie. Czasem jedna myśl pasuje do kilku pułapek. Otwieraj karty po kolei i zaznacz te, które rozpoznajesz u siebie.

  1. Katastrofizowanie

    Z jednej trudności przeskakuję do katastrofy. Wyobrażam sobie bardzo poważne skutki albo zakładam, że sobie z nimi nie poradzę.

    „Mam jedynkę ze sprawdzianu. Teraz nie zdam do następnej klasy i wszystko się posypie.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Jakie skutki są najbardziej prawdopodobne? Co mogę zrobić, jeśli pojawi się trudność?

  2. Myślenie czarno-białe

    Widzę tylko dwie skrajności. Trudno mi zauważyć, co jest pomiędzy.

    „Jeśli prezentacja nie wyjdzie idealnie, będzie totalną porażką.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Co w prezentacji może wyjść dobrze, nawet jeśli coś mi się pomyli?

  3. Negatywne przewidywanie przyszłości

    Traktuję niekorzystny wynik jak pewnik, choć sytuacja jeszcze się nie wydarzyła i mam za mało informacji.

    „Jutro na treningu na pewno nikt nie poda mi piłki.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Co wiem już dziś? Jakie inne scenariusze są możliwe?

  4. Nadmierne uogólnianie

    Z jednej lub kilku sytuacji wyciągam regułę na wszystkie podobne sytuacje.

    „Pomyliłam się przy tablicy. Zawsze się mylę, kiedy ktoś mnie pyta.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Czy przypominam sobie choć jedną sytuację, w której było inaczej?

  5. Etykietowanie

    Na podstawie jednego zachowania przypinam etykietę całej osobie, także sobie.

    „Zapomniałem stroju na WF. Jestem beznadziejny.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Jak mogę opisać to, co zrobiłem, bez oceniania całej swojej osoby?

  6. Czytanie w myślach

    Zakładam, że wiem, co inni o mnie myślą, choć nie mam na to wystarczających podstaw.

    „Koleżanka spojrzała w telefon, kiedy mówiłam. Na pewno uważa, że zanudzam.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Co faktycznie widziałam? Jak inaczej mogę wyjaśnić jej zachowanie?

  7. Uzasadnianie emocjonalne

    Traktuję emocję jak dowód, że mój wniosek o sytuacji jest prawdziwy.

    „Czuję się niezręcznie na spotkaniu, więc chyba robię z siebie pośmiewisko.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Co czuję? Co oprócz tego uczucia mówi mi, jak naprawdę przebiega spotkanie?

  8. Pomijanie pozytywów

    Zauważam coś dobrego, po czym odbieram temu znaczenie albo uznaję, że to się nie liczy.

    „Pochwalili mój plakat. Pewnie z grzeczności, więc ta pochwała się nie liczy.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Co dokładnie zostało pochwalone? Jak mogę uwzględnić tę informację w swojej ocenie?

  9. Wyolbrzymianie i umniejszanie

    Nadaję czemuś większe albo mniejsze znaczenie, niż wynika z całej sytuacji. Mogę rozdmuchać błąd i jednocześnie umniejszyć własny wkład.

    „Zacięłam się na jednym słowie. To najważniejszy moment prezentacji. Całe przygotowanie to drobiazg.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Jak oceniłabym wagę tej pomyłki i przygotowania, gdyby chodziło o występ koleżanki?

  10. Trzebologia („muszę”, „powinnam”, „powinienem”)

    Stawiam sobie lub innym sztywne wymagania, które nie uwzględniają okoliczności.

    „Muszę zawsze odpisywać od razu. Dobry przyjaciel nie każe czekać.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Jak brzmi moja zasada, jeśli uwzględnię, że czasem potrzebuję odpoczynku albo jestem zajęty?

  11. Personalizacja (odnoszenie do siebie)

    Biorę na siebie odpowiedzialność za coś, na co miałem niewielki lub żaden wpływ, albo od razu uznaję, że sytuacja dotyczy mnie.

    „Na spotkaniu wszyscy byli cicho. To przeze mnie atmosfera była słaba.”

    Pytanie do sprawdzenia myśli Co faktycznie zależało ode mnie? Jakie inne rzeczy mogły wpłynąć na atmosferę?

Przyjrzyj się myślom

Katastrofizowanie

Jedynka ze sprawdzianu

Nastolatek siedzący przy biurku po sprawdzianie
Rozczarowanie po sprawdzianie
Co już wiem?
Wiem, że jeden sprawdzian poszedł słabo.
Gdzie moja myśl przeskakuje do katastrofy?
„Mam jedynkę. Teraz zawalę matematykę, nie zdam do następnej klasy i wszystko się posypie”.
Co mogę zrobić, jeśli nadal będzie trudno?
Mogę zapytać nauczycielkę, co warto przećwiczyć i czy mogę poprawić sprawdzian.

W aplikacji

Moje myśli · Pułapki myślowe

Katastrofizowanie

Katastrofizowanie to zniekształcenie poznawcze, czyli pułapka myślowa. Umysł szybko przeskakuje do najgorszego scenariusza, widzi jego skutki jako ogromne albo podpowiada: „Nie poradzę sobie”. Jedna trudność może wtedy wyglądać tak, jakby miała zepsuć wszystko.

W negatywnym przewidywaniu zakładam, że coś pójdzie źle. Przy katastrofizowaniu spodziewam się bardzo poważnych skutków albo myślę, że sobie z nimi nie poradzę. Obie pułapki mogą pojawić się w tej samej myśli.

Przykład: jedynka ze sprawdzianu

Na przerwie sprawdzam oceny w dzienniku. Widzę jedynkę z matematyki.

  • Myśl katastroficzna

    „Mam jedynkę. Teraz zawalę matematykę, nie zdam do następnej klasy i wszystko się posypie”. Czuję ścisk w brzuchu i mam ochotę zamknąć dziennik, żeby już o tym nie myśleć.

Spróbuj małych kroków

Unikanie i drabina lęku

Drabina lęku

Stopy na kamiennych schodach
Przykład. Chcę spotykać się ze znajomymi
3/10
Napiszę do jednej osoby z grupy.
4/10
Spotkam się na krótko z tą osobą.
6/10
Pójdę na krótkie spotkanie w małej grupie.
8/10
Pójdę na większe spotkanie, na które mam ochotę.

W aplikacji

Moje myśli · Skutki unikania

Co się dzieje, gdy unikam?

Unikanie podtrzymuje lęk

Gdy z powodu lęku rezygnujesz z bezpiecznych sytuacji, możesz poczuć ulgę na chwilę. Z czasem takie unikanie utrwala wycofanie i może ograniczać Twoje życie. Stopniowe próbowanie pomaga zdobywać doświadczenie i sprawdzać, jak sobie radzisz.

Chcesz spotkać się ze znajomymi, ale na myśl o wyjściu czujesz ścisk w brzuchu. Odmawiasz i przez chwilę jest Ci lżej. Zobacz, jak ta ulga może sprawić, że przy następnym zaproszeniu znów masz ochotę odmówić.

Błędne koło unikania

  1. SytuacjaDostaję zaproszenie.
  2. Myśl i lęk„Nikt się do mnie nie odezwie”. Czuję ścisk w brzuchu.
  3. UnikanieOdmawiam, choć chcę iść.
  4. Chwilowa ulga„Uff, mam to z głowy”. Napięcie opada.
  5. Przy kolejnym zaproszeniuZnów się boję. Poprzednia odmowa dała ulgę, więc znów kusi mnie, żeby odmówić.

Kolejna odmowa może dać kolejną krótką ulgę. Tak koło się zamyka.

Zobacz przykład drabiny lęku

Spróbuj małych kroków

Zachowania zabezpieczające

Wiadomość do znajomej osoby

Moje zabezpieczenie
Sprawdzam krótką wiadomość kilkanaście razy, zanim ją wyślę.
Moje przewidywanie
„Jeśli nie sprawdzę jej tyle razy, napiszę coś dziwnego i ta osoba mnie wyśmieje”.
Mała zmiana
Przeczytam ją raz i wyślę. Potem wrócę do swoich zajęć.
Co mogło się wydarzyć?
Odpowiedź przyszła po godzinie. Była zwyczajna.
Czego mogę się nauczyć?
„W tej próbie udało mi się porozumieć po jednym sprawdzeniu”.

W aplikacji

Moje myśli · Co podtrzymuje lęk?

Zachowania zabezpieczające

Czasem wchodzisz w sytuację, której się boisz, ale robisz coś dodatkowego, żeby zapobiec temu, co przewidujesz. Na przykład idziesz na spacer, lecz trzymasz się blisko domu, żeby w razie lęku szybko wrócić. Takie działanie może dawać poczucie kontroli.

„Udało się tylko dzięki temu zabezpieczeniu”

Tak możesz tłumaczyć sobie spokojny przebieg sytuacji. Wtedy przekonanie „bez tego sobie nie poradzę” pozostaje niesprawdzone, a lęk może się utrzymywać.

Przyjrzyj się ośmiu przykładom. To, czy zachowanie podtrzymuje lęk, zależy od jego celu i kontekstu. Pomocne pytanie brzmi: „Co według mnie stanie się, jeśli tego nie zrobię?”.

  1. Trzymam się blisko domu

    Na spacerze pilnuję, żeby zawsze móc szybko wrócić, bo boję się, że daleko od domu nie poradzę sobie z lękiem.

    Co może podtrzymywać lęk? Gdy spacer mija spokojnie, mogę pomyśleć: „Udało się tylko dlatego, że dom był blisko”.

  2. Zawsze siadam przy wyjściu

    W kinie wybieram wyłącznie miejsce przy drzwiach, żeby móc natychmiast wyjść, gdy poczuję napięcie.

    Co może podtrzymywać lęk? Trudno mi sprawdzić, czy poradzę sobie z napięciem także w innym miejscu.

  3. Wielokrotnie pytam, czy na pewno będzie dobrze

    Przed spotkaniem raz po raz pytam rodzica: „Na pewno się nie ośmieszę?”, choć już słyszę odpowiedź.

    Co może podtrzymywać lęk? Ulga szybko mija i znowu potrzebuję potwierdzenia.

  4. Układam każde zdanie z góry

    Przed zwykłą rozmową wielokrotnie odtwarzam w głowie dokładny scenariusz, żeby nie powiedzieć niczego niezręcznego.

    Co może podtrzymywać lęk? Mogę zacząć wierzyć, że spontaniczna rozmowa jest zbyt ryzykowna.

  5. Chowam się za telefonem

    Na spotkaniu cały czas patrzę w ekran, żeby nikt nie zauważył mojego zdenerwowania i nie zaczął rozmowy.

    Co może podtrzymywać lęk? Mam mniej okazji do kontaktu, na którym mi zależy.

  6. Pozwalam komuś mówić za mnie

    Proszę bliską osobę, żeby zawsze zamawiała za mnie w kawiarni, bo boję się, że głos mi zadrży.

    Co może podtrzymywać lęk? Przypisuję powodzenie jej obecności i rzadziej ćwiczę własne umiejętności.

  7. Stale kontroluję, czy widać moje napięcie

    Podczas rozmowy co chwilę sprawdzam w odbiciu ekranu, czy twarz jest czerwona.

    Co może podtrzymywać lęk? Coraz więcej uwagi poświęcam sobie i trudniej skupić mi się na rozmowie.

  8. Wciąż sprawdzam wiadomość przed wysłaniem

    Czytam krótką wiadomość kilkanaście razy, żeby mieć pewność, że nikt mnie źle nie oceni.

    Co może podtrzymywać lęk? Zwykłe pisanie zajmuje coraz więcej czasu, a niepewność nadal wraca.

Spróbuj małych kroków

Tygodniowy dziennik lęku

Mój tygodniowy dziennik lęku

Otwarty notes, ołówek i kubek na biurku
  • Dzień 1
  • Dzień 2
  • Dzień 3
  • Dzień 4
  • Dzień 5
  • Dzień 6
  • Dzień 7

Zobacz przykładowy wpis

  • Sytuacja
  • Myśl lękowa
  • Emocja
  • Ciało
  • Zachowanie

W aplikacji

Mój tygodniowy dziennik lęku

Zacznij w dowolnym dniu. Przez tydzień zapisuj po jednej sytuacji, w której pojawił się lęk. Wystarczy kilka słów w każdej rubryce. Jeśli czegoś nie pamiętasz albo danego dnia nie zauważysz lęku, możesz zostawić puste pole lub cały wiersz.

Zobacz przykładowy wpis
Sytuacja
Na przerwie widzę dwie osoby z klasy, które się śmieją.
Myśl
„Pewnie śmieją się ze mnie”.
Emocja
Czuję lęk i skrępowanie.
Ciało
Czuję gorąco na twarzy i ścisk w brzuchu.
Zachowanie
Idę na drugą stronę korytarza.

Wpisy zapisują się automatycznie w tej przeglądarce. Jeśli korzystasz ze wspólnego urządzenia, inne osoby mogą je zobaczyć. Wystarczy opisać sytuację bez imion.

Otwórz dziennik

Spróbuj małych kroków

Ćwiczenia na trudne chwile

5–4–3–2–1

  1. Rzeczy, które widzisz
  2. Rzeczy, które czujesz dotykiem
  3. Dźwięki, które słyszysz
  4. Zapachy, które czujesz
  5. Smak, który czujesz

Otwórz ćwiczenie 5–4–3–2–1

Dziennik wdzięczności

Uśmiechnięta osoba czyta wiadomość
Mała radość po wiadomości od bliskiej osoby
Otwórz dziennik wdzięczności →

W aplikacji

Jak radzić sobie z lękiem i stresem?

Celem tych ćwiczeń nie jest całkowite wyeliminowanie lęku. Lęk pomaga nam zauważać zagrożenia i dbać o bezpieczeństwo. Tutaj uczysz się radzić sobie z nim wtedy, gdy jest nadmierny, paraliżuje Cię lub powstrzymuje przed ważnymi dla Ciebie rzeczami.

Metoda 1 · Uważność

5–4–3–2–1. Wróć uwagą do tego, co jest teraz

Przed odpowiedzią w klasie pojawia się myśl „Na pewno się zatnę i wszyscy będą się śmiać”. Gdy lęk narasta, uwaga może wciąż wracać do tego scenariusza. Metoda 5–4–3–2–1 to ćwiczenie uważności oparte na zmysłach, nazywane ugruntowaniem. Pomaga na chwilę przenieść uwagę z automatycznej myśli na to, co zauważasz tu i teraz.

Przejdź do ćwiczenia 5–4–3–2–1

Metoda 3 · Dotyk i rytm

Motyli przytulas

W tym ćwiczeniu kierujesz uwagę na delikatny dotyk i rytm dłoni. Spróbuj, jeśli taka forma dotyku jest dla Ciebie komfortowa.

  1. Ułóż dłonie

    Skrzyżuj ręce na klatce piersiowej. Prawą dłoń połóż tuż pod lewym obojczykiem, a lewą tuż pod prawym.

  2. Opukuj na zmianę

    Dotknij lekko klatki piersiowej palcami jednej dłoni, potem drugiej. Na zmianę: lewa, prawa, lewa, prawa. Wybierz spokojne, wygodne tempo.

  3. Zauważ dotyk

    Zwróć uwagę na rytm, odczucie pod dłońmi albo oparcie stóp o podłogę. Oddychaj tak jak zwykle.

  4. Zatrzymaj się, kiedy chcesz

    Po kilku dotknięciach możesz opuścić ręce i rozejrzeć się. Jeśli opukiwanie jest nieprzyjemne albo napięcie rośnie, przerwij. Możesz skierować wzrok na coś w otoczeniu.

Metoda 4 · Ugruntowanie wzrokiem

Patrz na niebo

Na chwilę skieruj uwagę na to, co widzisz teraz. Możesz zrobić to z bezpiecznego miejsca na zewnątrz albo przez okno. Omijaj wzrokiem słońce.

  1. Wybierz fragment widoku

    Spójrz na chmurę albo na kawałek nieba nad dachem. Gdy nie widać nieba, wybierz coś w zasięgu wzroku, np. wzór na ścianie.

  2. Nazwij trzy szczegóły

    Zauważ kolor, kształt i ruch albo bezruch. Możesz pomyśleć: „Jasnoszare tło, cienka chmura, powoli przesuwa się w prawo”.

  3. Wróć do jednego szczegółu

    Jeśli wróci lękowa myśl, zauważ ją i spójrz jeszcze raz na jeden wybrany szczegół. Na koniec rozejrzyj się i sprawdź, czego potrzebujesz w tej chwili.

Metoda 5 · Wieczorny nawyk

Dziennik wdzięczności

Wieczorem przypomnij sobie trzy rzeczy, za które czujesz dziś wdzięczność. Mogą to być drobiazgi, np. wiadomość od bliskiej osoby, chwila ciszy po szkole albo posiłek, który Ci smakował. Trudny dzień też może mieć jeden taki moment. Wtedy możesz zapisać właśnie ten jeden.

Spróbuj małych kroków

Mój następny krok

Co mogę zrobić teraz?

Pomyśl o jednej sytuacji

  • Mam na coś wpływ
  • Na razie nie mam wpływu
  • Ktoś mi zagraża lub mnie krzywdzi
Co mogę omówić z psychologiem?
Co działo się w ciele? Co podpowiadały Ci myśli? Co zrobiłeś lub zrobiłaś?

W aplikacji

Mój krok

Co mogę zrobić teraz?

Pomyśl o sytuacji, która ostatnio Cię martwiła. Wybierz odpowiedź, która najbardziej do niej pasuje.

Mam na coś wpływ

Wybierz jeden wykonalny krok.

Dokończ w myślach zdanie „Dziś mogę…”. Na przykład „przećwiczę pierwszą minutę z kimś, przy kim czuję się swobodnie”.

Na razie nie mam wpływu

Zauważ myśl i wróć do tego, co robisz.

Spróbuj powiedzieć sobie „Martwię się, że…”. Zauważ, że ta myśl się pojawiła. Jeśli masz na to przestrzeń, skieruj uwagę na to, co robisz w tej chwili.

Ktoś mi zagraża lub mnie krzywdzi

Poproś o pomoc.

Jeśli możesz, odejdź w bezpieczne miejsce i powiedz zaufanej osobie dorosłej, co się dzieje. Jeśli pierwsza osoba nie pomoże, zwróć się do kolejnej.

Co mogę omówić z psychologiem?

Przypomnij sobie jedną sytuację. Co działo się w ciele? Co podpowiadały Ci myśli? Co zrobiłeś lub zrobiłaś? Wybierz jedno pytanie, od którego chcesz zacząć rozmowę.

Wróć do rozdziałów
Ja. Po swojemu. · LĘK. Zapisane wpisy w dziennikach lęku i wdzięczności zostają w tej przeglądarce. Odpowiedzi w pozostałych ćwiczeniach znikają po odświeżeniu.

Schemat lęku i dziennik

Jak działa lęk?

Przykład pokazuje, jak lękowa myśl może uruchomić reakcję ciała i wpłynąć na to, co robisz.

  1. Sytuacja Nauczyciel prosi mnie o odpowiedź przy tablicy.
  2. Myśl lękowa „Na pewno się zatnę i wszyscy będą się ze mnie śmiać”.
  3. Emocja Czuję lęk, że pomylę się przy całej klasie.
  4. Doznania fizjologiczne Serce bije szybciej, dłonie się pocą, czuję ścisk w brzuchu.
  5. Zachowanie Mówię „Nie wiem”, choć znam część odpowiedzi.

Pola dziennika

Wpisy zapisują się automatycznie w tej przeglądarce. Jeśli korzystasz ze wspólnego urządzenia, inne osoby mogą je zobaczyć. Wystarczy opisać sytuację bez imion.

Dzień 1
Dzień 2
Dzień 3
Dzień 4
Dzień 5
Dzień 6
Dzień 7

Karta na panikę

Co mogę sobie powiedzieć?

Kiedy rozpoznajesz znajomą falę paniki i objawy są takie jak zwykle, wybierz jedno zdanie. Powiedz je sobie w myślach. Możesz je też zapisać w telefonie, żeby mieć je pod ręką.

  • „To znajoma fala paniki. Minie”.
  • „Lęk jest teraz silny. Z czasem osłabnie”.
  • „Moje serce przyspieszyło. To doznanie znam z wcześniejszych fal lęku”.
  • „Mogę poczuć stopy na podłodze i dać sobie chwilę”.
  • „Mogę poprosić kogoś, żeby został obok”.
Kiedy potrzebuję pomocy medycznej?

Kiedy potrzebuję pomocy medycznej?

Kiedy potrzebuję pomocy medycznej?

Jeśli objawy pojawiają się pierwszy raz, są inne niż zwykle lub nawracają, powiedz zaufanej osobie dorosłej i skonsultuj się z lekarzem. Przy podobnych objawach ich przyczynę ocenia lekarz.

Jakie objawy mogą wystąpić przy zawale serca?
  • Ból, ucisk, ściskanie lub pieczenie w klatce piersiowej. Dolegliwości mogą się utrzymywać albo ustępować i wracać.
  • Ból, który może promieniować do jednego lub obu ramion, szyi, żuchwy, pleców albo nadbrzusza.
  • Duszność, zimne poty, nudności lub wymioty, osłabienie albo zawroty głowy.

Objawy mogą się różnić i mogą przypominać dolegliwości występujące w innych stanach, także podczas paniki. Przy podejrzeniu zawału liczy się szybka ocena medyczna.

Przy nagłym ucisku w klatce piersiowej, silnym lub promieniującym bólu w klatce, silnej duszności albo utracie przytomności dzwoń od razu pod 112 lub 999.

Co mogę sobie powiedzieć?

Kiedy rozpoznajesz znajomą falę paniki i objawy są takie jak zwykle, wybierz jedno zdanie. Powiedz je sobie w myślach. Możesz je też zapisać w telefonie, żeby mieć je pod ręką.

  • „To znajoma fala paniki. Minie”.

Ćwiczenie 5–4–3–2–1

Metoda 1 · Uważność

5–4–3–2–1. Wróć uwagą do tego, co jest teraz

Przed odpowiedzią w klasie pojawia się myśl „Na pewno się zatnę i wszyscy będą się śmiać”. Gdy lęk narasta, uwaga może wciąż wracać do tego scenariusza. Metoda 5–4–3–2–1 to ćwiczenie uważności oparte na zmysłach, nazywane ugruntowaniem. Pomaga na chwilę przenieść uwagę z automatycznej myśli na to, co zauważasz tu i teraz.

Zatrzymaj się tam, gdzie możesz to zrobić bezpiecznie. Nazywaj rzeczy w myślach i idź własnym tempem. Jeśli trudno Ci coś zauważyć albo dany zmysł jest dla Ciebie niedostępny, przejdź dalej lub zauważ coś jeszcze innym zmysłem.

Rozpocznij krok po kroku

Początek ćwiczenia

  1. 5 Rzeczy, które widzisz

    Rozejrzyj się powoli. Nazwij w myślach pięć rzeczy, które widzisz.

    Na przykład okno, plecak, długopis, cień na ścianie i fragment podłogi.

  2. 4 Rzeczy, które czujesz dotykiem

    Zauważ cztery odczucia związane z dotykiem.

    Na przykład nacisk stóp na podłogę, materiał rękawa, oparcie krzesła i chłód blatu.

  3. 3 Dźwięki, które słyszysz

    Zatrzymaj się na chwilę i zauważ trzy dźwięki.

    Na przykład szum wentylatora, kroki na korytarzu i samochód za oknem.

  4. 2 Zapachy, które czujesz

    Zauważ dwa zapachy w swoim otoczeniu. Możesz skorzystać z tego, co masz blisko.

    Na przykład zapach mydła na dłoniach albo napoju w kubku.

  5. 1 Smak, który czujesz

    Zauważ jeden smak w ustach. Jeśli masz wodę pod ręką, możesz wziąć łyk i zwrócić uwagę na odczucie.

    Na przykład smak mięty po gumie albo smak, który pozostał po posiłku.

Metoda 2 · Spokojny oddech

Oddychanie po gwieździe lub po kwadracie

Wybierz kształt i pozwól oddechowi płynąć spokojnie, tak głęboko, jak jest Ci wygodnie. Możesz śledzić punkt albo prowadzić palec po kształcie we własnym tempie. Jeśli pauza w kwadracie jest niewygodna, wybierz gwiazdę lub oddychaj bez zatrzymywania oddechu. Jeśli poczujesz zawroty głowy albo dyskomfort, przerwij i wróć do swojego zwykłego oddechu.

Po gwieździe

Wdech do wcięcia → wydech do czubka

Zacznij od górnego czubka. Zrób spokojny wdech, gdy przesuwasz wzrok lub palec do najbliższego wcięcia, i wydech, gdy idziesz do następnego czubka. Powtarzaj wokół gwiazdy.

Po kwadracie

Wdech → pauza → wydech → pauza

Zacznij w lewym górnym rogu i poruszaj się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Każdy bok to jedna faza. Możesz liczyć do czterech w wygodnym tempie.

Karty ćwiczeń

Drabina lęku

Wybierz jedną bezpieczną sytuację, na której Ci zależy. Podziel ją na małe, konkretne kroki. Oceń, jak silnego lęku spodziewasz się na każdym szczeblu. 1 oznacza bardzo mały lęk, a 10 bardzo silny. Na dole zapisz krok, który wydaje Ci się wykonalny.

Osoba wchodzi po kamiennych schodach.
Przykład. Chcę spotykać się ze znajomymi

Liczby pokazują, jak może ocenić te kroki jedna osoba. Twoja kolejność i oceny mogą być inne.

  1. Napiszę do jednej osoby z grupy.3/10
  2. Spotkam się na krótko z tą osobą.4/10
  3. Pójdę na krótkie spotkanie w małej grupie.6/10
  4. Pójdę na większe spotkanie, na które mam ochotę.8/10

Spróbuj pierwszego kroku i w razie potrzeby go powtórz. Gdy stanie się bardziej wykonalny, możesz spróbować kolejnego, nawet jeśli wciąż czujesz trochę lęku. Jeśli krok jest za trudny, podziel go na mniejsze części albo ułóż je z zaufaną osobą dorosłą lub psychologiem.

Wypełnij tyle szczebli, ile potrzebujesz. Wpisy znikają po odświeżeniu.

Szczebel 1 · Najłatwiejszy
Szczebel 2
Szczebel 3
Szczebel 4
Po próbie sprawdź, czego się dowiadujesz

Teraz Twoja historia

Teraz Twoja historia

Możesz odpowiedzieć w myślach albo wpisać swoje odpowiedzi. Wpisy znikają po odświeżeniu i nie są wysyłane.

Myśli jak chmury, emocje jak fale

Metoda 6 · Zauważanie myśli i emocji

Myśli jak chmury, emocje jak fale

Myśli pojawiają się, odchodzą i czasem wracają. Emocje też mogą zmieniać natężenie. Możesz je zauważyć i dać im chwilę, nawet gdy wciąż są obecne.

Chmura nad falą przypływu.
Myśl jak chmura

Gdy pojawia się „Na pewno się zatnę”, nazwij ją: „Mam myśl, że mogę się zaciąć”. Wyobraź sobie, że ta myśl jest chmurą. Zauważ ją, a potem wróć uwagą do tego, co robisz. Jeśli chmura wróci, możesz zrobić to jeszcze raz.

Emocja jak fala

Powiedz w myślach „Czuję lęk”. Zauważ, gdzie go czujesz, np. w brzuchu albo ramionach. Poczuj oparcie stóp i sprawdź po chwili, czy fala jest silniejsza, słabsza czy podobna. Możesz wybrać następny krok także wtedy, gdy nadal czujesz lęk.